Wolf Fang


ŚWIĘTA I KALENDARZ
Piotr Kuczyński

      Święta, święta i po świętach... to takie ładne to powiedzonko. A jak to wygląda w Rokuganie? Bo że święta są, wie każdy! Opowiem trochę o kilku spośród nich, pamiętać jednak należy, ze to zaledwie kilka przykładów – każdy Klan ma własne święta i czci pamięć ważnych wydarzeń, bohaterów. Nie brakuje też świąt lokalnych, obejmujących prowincję, dolinę czy wręcz jedną wieś. Uroczystości, o których wspomnę traktować należy więc jako uznawane na terenie całego Cesarstwa.
      Zanim jednak przejdę do świąt, chciałbym wspomnieć o kalendarzu. Rokugańczycy liczą czas trochę inaczej, niż jesteśmy do tego przyzwyczajeni. A żeby sprawę jeszcze bardziej skomplikować, dodać należy, że innych nazw miesięcy czy godzin używają samurajowie a innych prosty lud.
      Od godzin więc rozpocznę moją opowieść o upływie czasu i ulokowanych w nim świętach.
      Ważną zmianą jest fakt, że godzina rokugańska odpowiada 2 godzinom gajinów. Samuraje godziny swego dnia nazywają od imion Kami, prosty zaś lud od mitycznych i rzeczywistych zwierząt :

Czas Godziny: Samurajskie Ludowe
6:00 - 8:00 godzina Słońca Zająca
8:00 - 10:00 godzina Księżyca Smoka
10:00 - 12:00 godzina Hantei Węża
12:00 - 14:00 godzina Akodo Konia
14:00 - 16:00 godzina Doji Kozy
16:00 - 18:00 godzina Shiby Małpy
18:00 - 20:00 godzina Bayushi Koguta
20:00 - 22:00 godzina Shinjo Psa
22:00 - 24:00 godzina Hidy Dzika
24:00 - 2:00 godzina Togashi Szczura
2:00 - 4:00 godzina Fu-Lenga Wołu
4:00 - 6:00 godzina Dziesiątego Syna Tygrysa

      Czas teraz na kalendarz – i znów, samuraje nazwy miesięcy wzięli od imion Kami, zaś prości ludzie od zwierząt:
Gaijińskie Samurajskie Ludowe
Luty Słońca Zająca
Marzec Księżyca Smoka
Kwiecień Hantei Węża
Maj Akodo Konia
Czerwiec Doji Kozy
Lipiec Shiby Małpy
Sierpień Bayushi Koguta
Wrzesień Shinjo Psa
Październik Hidy Dzika
Listopad Togashi Szczura
Grudzień Fu-Lenga Wołu
Styczeń Dziesiątego Syna Tygrysa

      Mając to wszystko w pamięci, jesteśmy gotowi, by rozmawiać o świętach. Posłuchajcie więc:

      Rozpocząć należy od dwóch świąt związanych z Nowym Rokiem.
      W dniach 1-3 miesiąca Dziesiątego Syna odbywa się Wielkie Święto Nowego Roku (Oshogatsu). Pierwszego dnia roku, o wschodzie słońca, Cesarz odprawia Rytuał Czterech Stron Świata(Shihohai), w trakcie którego oddaje cześć Kami i przodkom, odwiedzając świątynie im poświęconym, oraz Cesarski Grobowce. W trakcie rytuału Cesarz wznosi również modły za pomyślność swych poddanych. W tym dniu rokugańczycy udają się do świątyń, aby modlić się i medytować, zaś resztę dnia spędzają w gronie rodzinnym, lub na oficjalnych spotkaniach z krewnymi.
      Drugiego dnia świąt, najważniejszym wydarzeniem jest zazwyczaj wizyta na terenach Pałacu Cesarskiego, gdzie w tym dniu może wejść każdy. Zarówno drugiego, jak i trzeciego dnia święta odbywają się spotkania przyjaciół, odwiedziny znajomych, często połączone z zabawą, piciem ryżowego wina z przyprawami (toso) i obdarowywaniem się artystycznie wykonanymi kartami z zapisanymi na nich życzeniami (nenshi). Do rozrywek tych dni zaliczyć należy także grę w karty (karuta), czy inne formy hazardu.
      W okolicy 15 dnia miesiąca Dziesiątego Syna obchodzi się Małe Święto Nowego Roku, które rozpoczyna się wraz z pierwszą w tym roku pełnią. Odprawiane wtedy rytuały i modły mają zapewnić pomyślne zbiory w nadchodzącym roku.
      W 3 dniu miesiąca Księżyca odbywa się Święto Dziewcząt (Joshi no Sekku), nazywane też Świętem Brzoskwini (Momo Sekku), jako że brzoskwinia symbolizuje dziewczęcą urodę, odwagę i nadejście wiosny. W tym dniu dziewczęta w odświętnych kimonach odwiedzają domy swych przyjaciół. W tym dniu w każdym domu mocowane są półki, na których ustawia się lalki (hina ningyo) przedstawiające Cesarza, Cesarzową, oraz cały dwór w strojach dworskich. Rodziny zbierają się, by świętować przy specjalnym posiłku składającego się z ryżowych ciastek (hishimoshi), oraz ryżu zmieszanego z sake (shirozake).
      W miesiącu Hantei odbywa się Święto Kwitnącej Wiśni (Hanami). Jest to chyba najpopularniejsze święto wiosenne, a jego termin uzależniony jest od kwitnienia drzew wiśni (sakura) - święto spędza się najczęściej na wycieczkach do wiśniowych sadów. Kwiat wiśni (sakura) jest symbolem piękna, przemijalności i ulotności. Symbolizuje również kastę samurajską. Drzewa sakury nie dają jadalnych owoców i hoduje się je właśnie dla ich piękna podczas kwitnienia.
      W piątym dniu miesiąca Akodo odbywa się Święto Irysów (Sobu no Sekko), nazywane też Świętem Chłopców. Irys jest kwiatem symbolicznym, jako że jego wąskie liście symbolizują ostrze miecza, a wielowiekowa tradycja nakazuje wkładać liście irysa do kołyski i do kąpieli , aby wzmocnić ducha bojowego chłopców. W tym dniu, rodziny posiadające syna wypuszczają do rzeki karpia – symbol powodzenia i sukcesu, oraz świętują jedząc ryżowe ciastka zawinięte w liście bambusa (chimaki), oraz ryżowe ciastka nadziewane pastą fasolową i zawinięte w liście dębu (hiwamoshi).
      W siódmym dniu miesiąca Shiba odbywa się Święto Tanabata. Nazwa święta pochodzi od imienia dziewczyny, która tkała szaty dla bogów. Jest to chyba najnowsze święto, spośród uznanych na terenie całego Cesarstwa – zostało wprowadzone przez powracający klan Jednorożca, który obchodził je na cześć dwojga kochanków, przemienionych w gwiazdy: Vegę i Altair. Zgodnie z legendą nawet to nie powstrzymało kochanków – gwiazdy spotykają się na niebie właśnie w siódmym dniu miesiąca Shiba. Tej nocy rokugańczycy piszą swoje miłosne życzenia i wyznania na długich, kolorowych paskach papieru, które zawieszają na bambusowych tyczkach, licząc na błogosławieństwo gwiezdnych kochanków.
      Pomiędzy 13 a 15 dniem miesiąca Shiba odbywa się Święto Kości (Obon). W trakcie pierwszego dnia święta przed domem rozpala się powitalny ogień (mukaebi), aby uczcić przybywające na święto dusze przodków. Przygotowania obejmują też sprzątanie grobów, oraz ścieżki prowadzącej do domu. Shugenja recytują modlitwy, a z końskiego mięsa gotowany jest posiłek dla zmarłych, który ułatwić ma przodkom ich podróż. Budowana jest też Altana Duchów (shoryodana) w której przodkowie mogą znaleźć schronienie. W ostatnim dniu święta rozpalany jest ogień pożegnalny (okuribi).
      Miesiąc później, 15 dnia miesiąca Bayushi odbywa się Święto Pływających Latarni, które ostatecznie kończy Święto Kości. Małe latarenki z zapalonymi wewnątrz świecami są puszczane z prądem rzeki, lub odpływem morza. Maja one wskazać drogę ostatnim spośród przodków, kiedy będą oni odchodzili. Często na latarniach wypisywane są życzenia lub wiadomości dla przodków.
      Dziewiątego dnia miesiąca Shinjo odbywa się Święto Chryzantem (Choyo no Sekku). To najważniejsze spośród „kwietnych” świąt. Szesnastolistna chryzantema jest symbolem Cesarza, a sam kwiat jest niezwykle ważny w kulturze Cesarstwa. Kiedy rozpoczyna się święto, tysiące odmian tego kwiatu biorą udział w wielkim pokazie. Wraz z kwiatami prezentowane są robione na tą okazje z gliny lalki, przybrane w stroje z chryzantem i ustawione w słynne legendarne lub historyczne sceny. Wygranie tego pokazu jest marzeniem każdego chyba rokugańczyka.
      Ważnym świętem odbywającym się piętnastego dnia miesiąca Togashi jest Święto Dzieci. W tym dniu, pięcioletni chłopcy, oraz trzy i siedmioletnie dziewczynki w odświętnych kimonach zabierane są do świątyni, gdzie wznoszone są modły za ich bezpieczną i zdrową przyszłość. Całe święto wynika z wierzenia, że w tym właśnie wieku dzieci są szczególnie narażone na życiowego pecha i uroki, więc konieczne jest proszenie o wsparcie Kami. Z ciekawostek kulinarnych wspomniec należy jedynie tradycyjne cukierki sprzedawane w świątyniach. O ich właściwościach świadczyć może nazwa – Tysiącletnie Cukierki (chitose – ame).
      Ostatnim okresem świątecznym jest Nadejście Nowego Roku. Zazwyczaj okres ten rozpoczyna się trzynastego dnia miesiąca Fu-Leng i trwa aż do jego końca. W tym okresie w domach urządzane są porządki i gromadzone zapasy na świętowanie Nowego Roku. Domy są przystrajane białymi paskami papieru (shide), aby odgonić złe duchy a okazać szacunek duchowi nadchodzącego roku (toshigami). W tym okresie odbywają się również największe targi i jarmarki, umożliwiając ludziom z odległych okolic zaopatrzyć się we wszelkie potrzebne im na zbliżający się rok rzeczy. Końcem tego okresu jest nocna modlitwa w świątyni w noc Nowego Roku. Jego nadejście obwieszczane jest 108 uderzeniami w dzwon – jako że zgodnie z tym w co wierzą rokugańczycy, człowiek jest nawiedzany przez 108 ziemskich żądz (bonno), a z każdym uderzeniem dzwonu jedna z nich zostaje odegnana. Innym zwyczajem tej nocy jest jedzenie „makaronu między latami” (toshikoshi soba) - w nadziei, że tak jak długie są nitki makaronu, tak i szczęście pozostanie w rodzinie na długi okres – następny rok.
      I tak kończy się moja opowieść. Krąg się zamyka, kończy się złowrogi, rozpoczynający zimę miesiąc Fu-Lenga a wraz z nowym rokiem nadchodzi nowa nadzieja i miesiąc Dziesiątego Syna – którym, jeśli wierzyć nie sprawdzonym informacjom, był ponoć Shinsei, który dał Cesarstwu mądrość i nadzieję.

Materiał oparty na tłumaczeniu własnym informacji z „Winter Courtów“